Shloka 15
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
स्पर्धते सम रणे नित्यं दुहितु: पुत्रको मम | “मेरी बेटीका वह लाड़ला अभिमन्यु रणभूमिमें सदा द्रोणाचार्य
spardhate sama-raṇe nityaṁ duhituḥ putrako mama | evaṁvidhaṁ bahu tadā vilapantaṁ suduḥkhitam |
వైశంపాయనుడు పలికెను— నా కుమార్తె కుమారుడు సమరంలో ఎల్లప్పుడూ సమన్యాయ యుద్ధంలో పోటీ పడటానికి ఉత్సుకుడై ఉండేవాడు. ద్రోణుడు, భీష్ముడు, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన కర్ణుడితో కూడ ఆయుధాలు తలపడే ధైర్యం అతనికి ఉండేది. ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైనవారు కలసి కపటంతో ఆ బాలుణ్ని సంహరించి, మోసపు దెబ్బతో హతుడై అతడు ఇప్పుడు భూమిపై పడి ఉన్నాడా? కేశవా, ఇదంతా నాకు చెప్పు. ఇలా అతడు ఆ సమయంలో ఘోర దుఃఖంతో మునిగి దీర్ఘంగా విలపించాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts righteous, fair combat (sama-raṇa) with the moral stain of deceitful killing. It highlights how adharma in war—especially collective, treacherous violence against a lone youth—becomes a source of enduring grief and ethical questioning.
Vaiśaṃpāyana narrates a lament in which a grieving speaker recalls Abhimanyu’s fearless readiness to face even the greatest warriors and suspects that senior fighters (Droṇa, Karṇa, Kṛpa and others) may have killed him through stratagem. He appeals to Keśava (Kṛṣṇa) to disclose the truth, and continues lamenting in intense sorrow.