Shloka 24
उत्तङ्कोपाख्यानम् — Maṇi-Kuṇḍala Retrieval and Entry into Nāgaloka
Chapter 57
छिद्रेष्वेतेष्विमे नित्यं ह्वियेते द्विजसत्तम । देवराक्षसनागानामप्रमत्तेन धार्यते
chidreṣv eteṣv ime nityaṁ hvīyete dvijasattama | devarākṣasanāgānām apramattena dhāryate, dvijaśreṣṭha ||
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ చిద్రాల కారణంగా ఈ కుండలాలు ఎప్పుడూ పోయే ప్రమాదంలోనే ఉంటాయి. దేవులు, రాక్షసులు, నాగులు చేసే ప్రయత్నాల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండేవాడే వీటిని సురక్షితంగా ధరించగలడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that what is precious—whether an object, a duty, or a trust—cannot be preserved by carelessness. Constant alertness (apramāda) is required, because loss can come through many agencies, including unseen or unexpected forces.
Vaiśampāyana explains to a brāhmaṇa addressee that certain valuable ear-ornaments are perpetually at risk of being lost due to the very openings/conditions by which they are worn, and that only a vigilant person can keep and wear them safely, guarding against gods, rākṣasas, and nāgas.