Shloka 18

Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)

Devanagari script

सुरापो ब्रह्महा स्तेयी भ्रूणहा गुरुतल्पग: । तपसैव सुतप्तेन मुच्यते किल्बिषात्‌ ततः,शराबी, ब्रह्महत्यारा, चोर, गर्भ नष्ट करनेवाला और गुरुपत्नीकी शय्यापर सोनेवाला महापापी भी भलीभाँति तपस्या करके ही उस महान्‌ पापसे छुटकारा पा सकता है

Transliteration

surāpo brahmahā steyī bhrūṇahā gurutalpagaḥ | tapasaiva sutaptena mucyate kilbiṣāt tataḥ ||

Translation

వాయువు అన్నాడు—మద్యపుడు, బ్రాహ్మణహంతకుడు, దొంగ, గర్భనాశకుడు, గురువు శయ్యను అపవిత్రం చేసినవాడు—ఇంత ఘోర పాపభారంతో ఉన్నవాడైనా, నిజంగా తీవ్ర తపస్సు చేస్తే, తపస్సు మాత్రమేగానే ఆ పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

Word by Word

सुरापःa drunkard (wine-drinker)

ब्रह्महाslayer of a Brahmin

स्तेयीthief

भ्रूणहाslayer of an embryo/foetus

गुरुतल्पगःone who goes to (i.e., violates) the guru's bed

तपसाby austerity

एवindeed/only

सुतप्तेनwell-performed (thoroughly undergone)

मुच्यतेis released/freed

किल्बिषात्from sin

ततःthereupon/therefrom

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

व

वायुदेव (Vāyu-deva)

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse teaches that even the gravest moral transgressions are not beyond remedy: sincere, intense tapas (austerity and disciplined self-purification) can remove the burden of guilt and restore moral standing.

What is happening in the narrative?

Vāyu-deva is speaking and enumerates major sins recognized in dharma traditions, asserting that rigorous austerity functions as a means of expiation and release from the resulting moral taint.