Shloka 55

Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path

Ethics of Non-attachment

Devanagari script

मनो बुद्धिरहंकारमव्यक्तं पुरुषं तथा । एतत्‌ सर्व प्रसंख्याय यथावत्‌ तत्त्वनिश्चयात्‌

Transliteration

mano buddhir ahaṅkāram avyaktaṁ puruṣaṁ tathā | etat sarva prasaṅkhyāya yathāvat tattvaniścayāt ||

Translation

మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, అవ్యక్తం, అలాగే పురుషుడు—ఇవన్నీ యథాక్రమంగా లెక్కించి విచారించుట వలన తత్త్వంపై దృఢమైన నిశ్చయం కలుగుతుంది।

Word by Word

• मनः: mind
• मनः: Karma
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• बुद्धिः: intellect
• बुद्धिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बुद्धि
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• अहंकारम्: ego-sense
• अहंकारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अहंकार
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अव्यक्तम्: the unmanifest
• अव्यक्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अव्यक्त
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• पुरुषम्: the person (puruṣa)
• पुरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरुष
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तथा: and also / likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• एतत्: this (all this)
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रसंख्याय: having enumerated / having reckoned
• Type: Verb
• Root: प्र + सं + ख्या
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• यथावत्: properly / as it truly is
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत्

• तत्त्वनिश्चयात्: from the ascertainment of reality/truth
• तत्त्वनिश्चयात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: तत्त्वनिश्चय
• Form: Masculine, Ablative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• वायुदेव (Vāyudeva)
• मनस् (Manas)
• बुद्धि (Buddhi)
• अहंकार (Ahaṅkāra)
• अव्यक्त (Avyakta)
• पुरुष (Puruṣa)