Shloka 12
Adhyāya 40: Brahmā on Mahān (The Great Principle) and the All-Pervading Puruṣa
विष्णुरेवादिसर्गेषु स्वयम्भूर्भवति प्रभु:
viṣṇur evādi-sargeṣu svayambhūr bhavati prabhuḥ |
వాయువు అన్నాడు—ఆదిసృష్టులలో స్వయంభువైన సర్వాధిపతి విష్ణువే స్వయంగా ప్రదర్శితుడవుతాడు. ఆయన ఏ బాహ్య కారణం వల్ల పుట్టినవాడు కాదు; తన స్వేచ్ఛచేతనే సృష్టి ఆరంభంలో అవతరిస్తాడు. బుద్ధిరూప గుహలో నివసించే అంతర్యామి, విశ్వరూపుడు, పురాణపురుషుడు, హిరణ్మయ దేవుడు, జ్ఞానుల పరమగతి అయిన ఆ పరమ ప్రభువును ఈ విధంగా తెలిసినవాడు, బుద్ధిమంతుడై సాధారణ బుద్ధి సరిహద్దును దాటి పరమస్థితిని పొందుతాడు.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that Viṣṇu, the Supreme Lord, is self-manifest at the beginning of creation—independent and sovereign. Realizing Him as the inner presence (in the ‘cave’ of intellect/heart), as the universal and primeval Person, is presented as the knowledge that carries one beyond the limits of ordinary intellect toward the highest attainment.
Vāyudeva is speaking and delivering a doctrinal statement about the origin of creation and the nature of the Supreme. The focus is not on external action but on instruction: identifying Viṣṇu as the self-manifest primal Lord and describing the fruit of knowing Him—transcendence and the highest goal sought by the wise.