Shloka 14
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
Devanagari script
अकृते कृतमानित्वमज्ञाने ज्ञानमानिता । अमैत्री विकृताभावो हा श्रद्धा मूढठभावना
Transliteration
akṛte kṛtamānitvam ajñāne jñānamānitā | amaitrī vikṛtābhāvo hā śraddhā mūḍhaṭhabhāvanā ||
Translation
వాయువు పలికెను— చేయనిదానిని చేసినట్టు గర్వించుట; అజ్ఞానములోనే ఉండి తన్ను జ్ఞానిగా భావించుట; మైత్రీలేమి; వికృతమైన, దుషిత స్వభావము; శ్రద్ధ నశించుట; మరియు హఠాత్తుగా మోహగ్రస్తమైన భావన— ఇవి అంతఃకరణ దుష్టతకు, ధర్మపతనానికి సూచకములు.
Word by Word
अकृतेin what is not done / in the undone
अकृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअकृत (कृ + क्त, नञ्-पूर्वक)
FormNeuter, Locative, Singular
कृतमानित्वम्pride of having done (it)
कृतमानित्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृतमानित्व (कृत + मानित्व)
FormNeuter, Nominative, Singular
अज्ञानेin ignorance
अज्ञाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअज्ञान (नञ् + ज्ञान)
FormNeuter, Locative, Singular
ज्ञानमानिताself-conceit of knowledge / being regarded (by oneself) as knowledgeable
ज्ञानमानिता:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञानमानिता (ज्ञान + मानिता)
FormFeminine, Nominative, Singular
अमैत्रीunfriendliness
अमैत्री:
Karta
TypeNoun
Rootअमैत्री (नञ् + मैत्री)
FormFeminine, Nominative, Singular
विकृताभावःperverted disposition / distorted state of being
विकृताभावः:
Karta
TypeNoun
Rootविकृताभाव (विकृत + अभाव)
FormMasculine, Nominative, Singular
हाalas! / ah!
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा
श्रद्धाfaith
श्रद्धा:
Karta
TypeNoun
Rootश्रद्धा
FormFeminine, Nominative, Singular
मूढभावनाdeluded thinking / foolish attitude
मूढभावना:
Karta
TypeNoun
Rootमूढभावना (मूढ + भावना)
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वायुदेव (Vāyudeva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes