Shloka 16
Kārtavīrya–Samudra Saṃvāda and the Jāmadagnya Precedent (आश्वमेधिक पर्व, अध्याय २९)
Devanagari script
एवं ते द्रविडा55भीरा: पुण्ड्राश्न शबरै: सह । वृषलत्वं परिगता व्युत्थानात् क्षत्रधर्मिण:,इस प्रकार द्रविड, आभीर, पुण्ड्र और शबरोंके सहवासमें रहकर वे क्षत्रिय होते हुए भी धर्म-त्यागके कारण शूद्रकी अवस्थामें पहुँच गये
Transliteration
evaṁ te draviḍābhīrāḥ puṇḍrāś ca śabaraiḥ saha | vṛṣalatvaṁ parigatā vyutthānāt kṣatradharmiṇaḥ ||
Translation
ఇలా ద్రవిడులు, ఆభీరులు, పుండ్రులు, శబరులతో సహవాసం చేస్తూ, క్షత్రియులై ఉండి కూడా క్షత్రధర్మంలోని ఉత్సాహ-శాసనాలను విడిచి వృషలస్థితికి చేరారు.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
द्रविडाःDravidas
द्रविडाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रविड
Formmasculine, nominative, plural
आभीराःAbhiras
आभीराः:
Karta
TypeNoun
Rootआभीर
Formmasculine, nominative, plural
पुण्ड्राःPundras
पुण्ड्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्ड्र
Formmasculine, nominative, plural
शबरैःwith the Shabaras
शबरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशबर
Formmasculine, instrumental, plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
वृषलत्वम्the state of being a śūdra/outcaste (vṛṣala-hood)
वृषलत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृषलत्व
Formneuter, accusative, singular
परिगताःhaving reached, having fallen into
परिगताः:
TypeVerb
Rootपरि-गम्
Formक्त (past passive participle, used actively here), masculine, nominative, plural
व्युत्थानात्from neglect/abandonment (of proper conduct); from deviation
व्युत्थानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootव्युत्थान
Formneuter, ablative, singular
क्षत्रधर्मिणःthough following/possessing kṣatriya-dharma; being kṣatriyas by duty
क्षत्रधर्मिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षत्रधर्मिन्
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
समुद्र उवाच
Characters & Entities
S
Samudra (the Ocean, speaker)D
DraviḍasĀ
ĀbhīrasP
PuṇḍrasŚ
ŚabarasK
KṣatriyasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes