Shloka 10
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
Devanagari script
यत्र तद ब्रह्म निर्दधन्द्ध यत्र सोम: सहाग्निना । व्यवायं कुरुते नित्यं धीरो भूतानि धारयन्,“जहाँ द्वन्धोंसे रहित वह परब्रहद्म परमात्मा विराजमान है, जहाँ सोम अग्निके साथ नित्य समागम करता है तथा जहाँ सब भूतोंको धारण करनेवाला धीर समीर निरन्तर चलता रहता है
Translation
ఎక్కడ ఆ నిర్వ్యంద్వ పరబ్రహ్మ విరాజిల్లుచున్నదో, ఎక్కడ సోముడు అగ్నితో నిత్య సంయోగం పొందుచున్నాడో, మరియు ఎక్కడ సమస్త భూతాలను ధారించే ధీర సమీరం నిరంతరం సంచరిస్తుందో.
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
ब्रह्मBrahman, the Absolute
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
Formneuter, nominative/accusative, singular
निर्दहन्burning up, consuming
निर्दहन्:
Karta
TypeVerb
Rootनिर्दह्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
सोमःSoma (moon/nectar deity)
सोमः:
Karta
TypeNoun
Rootसोम
Formmasculine, nominative, singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
अग्निनाwith Agni (fire)
अग्निना:
Karana
TypeNoun
Rootअग्नि
Formmasculine, instrumental, singular
व्यवायम्union, intercourse
व्यवायम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यवाय
Formmasculine, accusative, singular
कुरुतेdoes, performs
कुरुते:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formlat (present), ātmanepada, 3rd, singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
धीरःsteadfast, wise
धीरः:
Karta
TypeAdjective
Rootधीर
Formmasculine, nominative, singular
भूतानिbeings, elements
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
Formneuter, accusative, plural
धारयन्bearing, sustaining
धारयन्:
Karta
TypeVerb
Rootधृ
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes