Shloka 38
Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)
Devanagari script
इत्युक्त: स मया शिष्यो मेधावी मधुसूदन । पप्रच्छ पुनरेवेम॑ मोक्षधर्म सुदुर्वचम्,मधुसूदन! मेरे ऐसा कहनेपर उस मेधावी शिष्यने पुनः जिसका निरूपण करना अत्यन्त कठिन है, उस मोक्षधर्मके विषयमें पूछा--
Transliteration
ity uktaḥ sa mayā śiṣyo medhāvī madhusūdana | papraccha punar evema mokṣadharma sudurvacam ||
Translation
మధుసూదన! నేను ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ మేధావి శిష్యుడు మరల మోక్షధర్మం గురించి—వివరించడం అత్యంత కఠినమైన దానిని—ప్రశ్నించాడు।
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular, past passive participle
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Nominative, Singular
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मेधावीintelligent
मेधावी:
TypeAdjective
Rootमेधाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मधुसूदनO Madhusūdana (Krishna)
मधुसूदन:
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
मोक्षधर्मम्the doctrine/dharma of liberation
मोक्षधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootमोक्षधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
सुदुर्वचम्very hard to express/describe
सुदुर्वचम्:
TypeAdjective
Rootसुदुर्वच
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Characters & Entities
ब
ब्राह्मण (speaker)श
शिष्य (disciple)म
मधुसूदन (Kṛṣṇa, as addressee)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes