Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः

Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma

सुखदु:खे यथा सम्यगनित्ये य: प्रपश्यति । कायं चामेध्यसंघातं विनाशं कर्मसंहितम्‌,जो मनुष्य सुख और दु:ख दोनोंको अनित्य समझता है, शरीरको अपवित्र वस्तुओंका समूह समझता है और मृत्युको कर्मका फल समझता है तथा सुखके रूपमें प्रतीत होनेवाला जो कुछ भी है वह सब दुःख-ही-दुःख है, ऐसा मानता है, वह घोर एवं दुस्तर संसार-सागरसे पार हो जायगा

sukhaduḥkhe yathā samyag anitye yaḥ prapaśyati | kāyaṃ cāmedhyasaṅghātaṃ vināśaṃ karmasaṃhitam ||

సుఖదుఃఖాలను యథార్థంగా అనిత్యమని దర్శించి, శరీరాన్ని అపవిత్ర పదార్థాల సమూహమని భావించి, మరణాన్ని కర్మఫలసంబద్ధమైన వినాశమని గ్రహించే వాడు—లోకమోహాన్ని సడలించి, భయంకరమైన దాటలేని సంసారసాగరాన్ని దాటగలడు.

सुखदुःखेin pleasure and pain
सुखदुःखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुख-दुःख
Formneuter, locative, dual
यथाas/according as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सम्यक्properly, rightly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
अनित्येas impermanent (in the two: pleasure and pain)
अनित्ये:
TypeAdjective
Rootअनित्य
Formneuter, locative, dual
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formmasculine, nominative, singular
प्रपश्यतिsees clearly, perceives
प्रपश्यति:
TypeVerb
Rootप्र-√पश्
Formpresent, 3rd, singular, parasmaipada
कायम्the body
कायम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाय
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अमेध्यसङ्घातम्a heap/mass of impurity
अमेध्यसङ्घातम्:
TypeNoun
Rootअमेध्य-सङ्घात
Formmasculine, accusative, singular
विनाशम्destruction, perishing
विनाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootविनाश
Formmasculine, accusative, singular
कर्मसंहितम्connected with/conditioned by karma
कर्मसंहितम्:
TypeAdjective
Rootकर्म-संहित
Formmasculine, accusative, singular

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (a brāhmaṇa speaker)
काय (the body)
कर्म (karma)
विनाश/मृत्यु (death)