Shloka 33

अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira

Devanagari script

तैरियं पुरुषव्याघ्रैविद्याबाहुबलान्वितै:

Transliteration

tair iyaṃ puruṣavyāghrair vidyā-bāhu-bala-anvitaiḥ

Translation

వైశంపాయనుడు పలికెను—విద్య, బాహుబలం, పరాక్రమములతో యుక్తులైన ఆ పురుషవ్యాఘ్రుల చేతనే ఈ కార్యము నిర్వర్తింపబడెను; సామర్థ్యం శాసనం మరియు జ్ఞానంతో కలిసినప్పుడు అది ధర్మోచిత కర్మకు సాధనమగునని ఇది తెలియజేయుచున్నది।

Word by Word

• तैः: by them / with them
• तैः: Karana
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• इयं: this (she/this one)
• इयं: Karta
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, प्रथमा, एकवचन

• पुरुषव्याघ्रैः: by the tiger-like men / best of men
• पुरुषव्याघ्रैः: Karana
• Type: Noun
• Root: पुरुषव्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• विद्याबाहुबलान्वितैः: endowed with learning, arms, and strength
• विद्याबाहुबलान्वितैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: विद्याबाहुबलान्वित (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana

Educational Q&A

What is the core teaching?

True excellence is not mere force: the verse praises men who combine learning (vidyā) with strength and prowess (bāhu-bala), implying that power guided by understanding is fit to serve dharma.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana describes an action or undertaking (iyam) being accomplished through the agency of outstanding heroes, characterized as ‘tigers among men’ and noted for both knowledge and strength.