Shloka 23
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम्,'यज्ञोंमें बड़ी-बड़ी दक्षिणा प्रदान करनेवाले ये धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर प्राचीन कालके पुण्यात्मा राजर्षि कुरु और संवरण आदिके तथा बुद्धिमान् राजा भरतके बर्तावका अनुसरण करते हैं
rājarṣīṇāṃ purāṇānāṃ bhavatāṃ puṇyakarmaṇām | yajñeṣu mahadbhir dākṣiṇyaiḥ pradātṝṇāṃ dharmātmanām | eṣa dharmātmā rājā yudhiṣṭhiraḥ prācīnakālasya puṇyātmanāṃ rājarṣīṇāṃ kuru-saṃvaraṇādīnāṃ tathā buddhimato rājño bharatasya vṛttam anusarati |
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఈ ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు యజ్ఞములలో మహాదక్షిణలు ప్రసాదించుటచే ప్రసిద్ధుడు. ఇతడు ప్రాచీన పుణ్యకర్ములైన రాజర్షులు కురు, సంవరణ మొదలైనవారి, అలాగే ధీమంతుడైన రాజా భరతుని వృత్తాంతాచరణను అనుసరించుచున్నాడు; దానము, నియమము, ఆదర్శ రాజధర్మమే ధర్మమునకు ప్రమాణమని గ్రహించి, తన రాజ్యాన్ని ప్రాచీన ధర్మమర్యాదలకు అనుగుణంగా నిలుపుచున్నాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ideal kingship is measured by dharma expressed through exemplary conduct and generosity—especially the disciplined giving of dakṣiṇā in yajñas—and by consciously emulating the standards set by revered ancestors and royal seers.
Vaiśaṃpāyana characterizes Yudhiṣṭhira’s rule and personal ethic by linking him to a lineage of ancient exemplary rulers (Kuru, Saṃvaraṇa, Bharata), emphasizing that Yudhiṣṭhira models his behavior on their established royal norms.