Shloka 16
अध्याय ३३ — धृतराष्ट्रस्य कुशलप्रश्नाः तथा विदुरस्य योगसमाधिः
Chapter 33: Dhṛtarāṣṭra’s Welfare-Inquiries and Vidura’s Yogic Absorption
परापरज्ञस्त्वपरो नाभिमानादुदीरित: । अपरक्ञ: परां बुद्धि ज्ञात्वा मोहाद् विमुच्यते,दूसरा जो अपने-परायेके ज्ञानमें ही उलझा रहता है, वह अभिमानसे ऊपर नहीं उठ पाता। जो किसीके लिये पराया नहीं है, उस परमात्माको जाननेवाला पुरुष उत्तम बुद्धिको पाकर मोहसे मुक्त हो जाता है
parāparajñas tv aparo nābhimānād udīritaḥ | aparajñaḥ parāṃ buddhiṃ jñātvā mohād vimucyate ||
వైశంపాయనుడు చెప్పెను—‘నాది–పరాయి’ అనే భావనలలోనే చిక్కుకొని ఉండువాడు అహంకారాన్ని దాటి పైకి లేవలేడు. కాని ఎవడు పరమాత్మను తెలుసుకొనునో—ఆయన ఎవరికీ ‘పరాయి’ కాడు—అతడు పరమ బుద్ధిని పొంది మోహమునుండి విముక్తుడగును.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Clinging to the duality of ‘mine’ versus ‘other’ sustains ego and pride; realizing the Supreme Self as non-exclusive (no one is truly ‘other’ to it) grants higher discernment and dissolves delusion, leading toward liberation.
In Vaiśaṃpāyana’s narration, a reflective, instruction-like statement is given: it contrasts a limited, pride-bound outlook rooted in social and personal divisions with the liberating insight that comes from knowing the Paramātman, which transcends all ‘otherness’.