Shloka 69
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
Devanagari script
धृतराष्ट्र रवाच स्पृश मां पाणिना भूय: परिष्वज च पाण्डव | जीवामीवातिसंस्पर्शात् तव राजीवलोचन,धृतराष्ट्र बोले--कमलनयन पाण्डुनन्दन! तुम फिरसे मेरे शरीरपर अपना हाथ फेरो और मुझे छातीसे लगा लो। तुम्हारे सुखदायक स्पर्शसे मानो मेरे शरीरमें प्राण आ जाते हैं
Translation
ధృతరాష్ట్రుడు పలికెను—పద్మనయన పాండవా! మరల నీ చేతితో నన్ను స్పృశించి, నన్ను హృదయానికి హత్తుకొనుము. నీ మధురస్పర్శవల్ల నా దేహంలో మళ్లీ ప్రాణం వచ్చినట్లుగా అనిపిస్తోంది.
Word by Word
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
स्पृशtouch
स्पृश:
TypeVerb
Rootस्पृश्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
पाणिनाwith (your) hand
पाणिना:
Karana
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Instrumental, Singular
भूयःagain
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
परिष्वजembrace (closely)
परिष्वज:
TypeVerb
Rootपरि-स्वज्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पाण्डवO Pandava
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Vocative, Singular
जीवामिI live / I feel alive
जीवामि:
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अति-संस्पर्शात्from the very touch / from the close contact
अति-संस्पर्शात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअति-संस्पर्श
FormMasculine, Ablative, Singular
तवof you / your
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
राजीव-लोचनO lotus-eyed one
राजीव-लोचन:
TypeAdjective
Rootराजीवलोचन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes