Shloka 56

धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas

Devanagari script

धृतराष्ट उवाच तापस्ये मे मनस्तात वर्तते कुरुनन्दन । उचितं च कुले5स्माकमरण्यगमन प्रभो,धृतराष्ट्र बोले--बेटा! कुरुनन्दन! अब मेरा मन तपस्यामें ही लग रहा है। प्रभो! जीवनकी अन्तिम अवस्थामें वनको जाना हमारे कुलके लिये उचित भी है

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca | tāpasye me manas tāta vartate kurunandana | ucitaṃ ca kule 'smākam araṇyagamanaṃ prabho ||

Translation

ధృతరాష్ట్రుడు అన్నాడు—తాతా! కురునందనా! ఇప్పుడు నా మనస్సు తపస్సులోనే నిలిచింది. ప్రభో! జీవితాంత్య దశలో అరణ్యగమనం మా వంశానికి కూడా యుక్తమే.

Word by Word

• धृतराष्ट्रः: Dhritarashtra
• धृतराष्ट्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

• तपस्ये: in austerity
• तपस्ये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तपस्या
• Form: Feminine, Locative, Singular

• मे: my
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• मनः: mind
• मनः: Karta
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• तात: dear son
• Type: Noun
• Root: तात
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• वर्तते: is engaged / is inclined
• Type: Verb
• Root: वृत्
• Form: Present, Indicative, 3rd, Singular, Atmanepada

• कुरुनन्दन: O joy of the Kurus
• Type: Noun
• Root: कुरुनन्दन
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• उचितम्: proper / fitting
• Type: Adjective
• Root: उचित
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• कुले: in the family
• कुले: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कुल
• Form: Neuter, Locative, Singular

• अस्माकम्: of us / our
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Plural

• अरण्यगमनम्: going to the forest
• अरण्यगमनम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अरण्यगमन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• प्रभो: O lord
• Type: Noun
• Root: प्रभु
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Kuru lineage