Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

कुन्तीनिवर्तनप्रयत्नः तथा वननिवासप्रारम्भः

Attempt to Dissuade Kuntī; Commencement of Forest Residence

एता यथामुख्यमुदाह्वता वो ब्राह्मण्यभावादजुबुद्धिसत्त्वा: । सर्वा भवद्धि: परिपृच्छयमाना नरेन्द्रपत्न्य: सुविशुद्धसत्त्वा:,ब्राह्मणत्वके प्रभावसे सरल बुद्धि और विशुद्ध अन्तःकरणवाले महर्षियो! आपने सबका परिचय पूछा था; इसलिये मैंने इनमेंसे मुख्य-मुख्य व्यक्तियोंका परिचय दे दिया है। ये सभी राजपत्नियाँ विशुद्ध हृदयवाली हैं

etā yathāmukhyam udāhṛtā vo brāhmaṇyabhāvād ajubuddhisattvāḥ | sarvā bhavadbhiḥ paripṛcchyamānā narendrapatnyaḥ suviśuddhasattvāḥ ||

సంజయుడు అన్నాడు—ఓ మహర్షులారా! బ్రాహ్మణ్యప్రభావంతో సరళబుద్ధి, శుద్ధాంతఃకరణములు గల మీరు వీరి గురించి అడిగినందున, వీరిలో ప్రధానుల పరిచయాన్ని నేను చెప్పాను. ఈ రాజపత్నులందరూ అత్యంత శుద్ధహృదయులు.

एताःthese (women)
एताः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
मुख्यम्chiefly, the main (ones)
मुख्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमुख्य
FormNeuter, Accusative, Singular
उदाहृताःhave been mentioned/declared
उदाहृताः:
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ (उदाहरति)
FormFeminine, Nominative, Plural, kta (past passive participle)
वःto you / of you
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative/Genitive, Plural
ब्राह्मण्यभावात्from (your) brahminical nature/state
ब्राह्मण्यभावात्:
Apadana
TypeNoun
Rootब्राह्मण्य-भाव
FormMasculine, Ablative, Singular
अजु-बुद्धि-सत्त्वाःhaving straightforward intellect and disposition
अजु-बुद्धि-सत्त्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअजु-बुद्धि-सत्त्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
भवद्भिःby you (honoured ones)
भवद्भिः:
Karana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
परिपृच्छ्यमानाःbeing asked/inquired about
परिपृच्छ्यमानाः:
TypeVerb
Rootपरि-प्रच्छ् (परिपृच्छति)
FormFeminine, Nominative, Plural, śāna (present passive participle)
नरेन्द्र-पत्न्यःwives of kings
नरेन्द्र-पत्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootनरेन्द्र-पत्नी
FormFeminine, Nominative, Plural
सुविशुद्ध-सत्त्वाःof very pure disposition/heart
सुविशुद्ध-सत्त्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-विशुद्ध-सत्त्व
FormFeminine, Nominative, Plural

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
महर्षयः (sages/ṛṣis)
नरेन्द्रपत्न्यः (queens; wives of kings)

Educational Q&A

The verse highlights ethical valuation of inner purity and guileless disposition: those who inquire with brahminical dignity and simplicity are answered respectfully, and the queens are characterized by purified hearts—suggesting that moral worth is grounded in sattva (inner character) rather than mere status.

Sañjaya addresses the assembled sages who have asked about the identities of certain royal women. He states that he has already named the principal ones in response to their inquiry and affirms the queens’ purity of heart.