Shloka 17
धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts
प्रियाण्येव तु कौरव्यो नाप्रियाणि कुरूद्गधह:
vaiśampāyana uvāca | priyāṇy eva tu kauravyo nāpriyāṇi kurūdgaḍhaḥ | viparītakaś ca me śatrur niyamyaś ca bhaven naraḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— కౌరవుడు యుధిష్ఠిరుడు దృఢనిశ్చయుడు; అతడు ఎల్లప్పుడూ ప్రియవాక్యాలనే పలికెను, కఠినమై అప్రియమైన మాటలు కాదు. అతడు తన సోదరులకు, మంత్రులకు ఇలా చెప్పుచుండెను— “ధృతరాష్ట్ర మహారాజు నాకు, మీ అందరికీ పూజ్యుడు. ఆయన ఆజ్ఞకు లోబడి నడిచేవాడు నా సుహృదుడు; విరుద్ధంగా ప్రవర్తించేవాడు నా శత్రువు— అతడు నా దండానికి పాత్రుడు.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler should cultivate disciplined speech—favoring what is beneficial and agreeable over harshness—and maintain social order by defining loyalty as obedience to rightful authority; deliberate contrariness becomes a breach of dharma and is treated as enmity.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s gentle, principled governance: he instructs his circle that honoring and obeying the elder Dhṛtarāṣṭra is a duty, and that those who oppose this discipline are to be regarded as adversaries liable to punishment.