Shloka 25
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
जगदग्निरुवाच अनध्यायेष्वधीयीत मित्र श्राद्धे च भोजयेत् । श्राद्धे शूद्रस्य चाश्रीयाद् यस्ते हरति पुष्करम्,जमदग्नि बोले--जिसने आपके कमल लिये हों, वह निषिद्ध कालमें अध्ययन करे। मित्रको ही श्राद्धमें जिमावे तथा स्वयं भी शूद्रके श्राद्धमें भोजन करे
jamadagnir uvāca—anadhyāyeṣv adhīyīta mitra śrāddhe ca bhojayet | śrāddhe śūdrasya cāśrīyād yas te harati puṣkaram ||
జమదగ్ని పలికెను—నీ పద్మమును తీసుకుపోయినవాడు అనధ్యాయకాలములోనూ అధ్యయనం చేయుగాక; శ్రాద్ధములో ‘మిత్రునికే’ భోజనం పెట్టుగాక; మరియు శూద్రుని శ్రాద్ధములో తానూ భోజనం స్వీకరించుగాక।
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse uses deliberate inversion of accepted ritual norms as a moral rebuke: the offender is ‘assigned’ conduct that is normally censured (studying in anadhyāya, limiting śrāddha hospitality, eating at a Śūdra’s śrāddha). The ethical point is that wrongdoing invites social and ritual disapproval, expressed here through a punitive prescription.
Within the discourse, Jamadagni speaks about the person who has taken away the listener’s ‘lotus’ (puṣkara). He pronounces a set of harsh injunctions aimed at that wrongdoer, framed as a condemnation rather than a model for ordinary dharmic practice.