Shloka 10
शृणोमि कालो हिंसते धर्मवीर्य सो<थयं प्राप्तो वर्तते धर्मपीडा । पुराधर्मो वर्तते नेह यावत् तावद् गच्छाम: सुरलोकं॑ चिराय,'सुनता हूँ कि काल धर्मकी शक्तिको नष्ट कर देता है। वही काल इस समय प्राप्त हुआ है। तभी तो धर्मको हानि पहुँचायी जा रही है--अस्तेय-धर्मका हनन हो रहा है। अतः इस जगतमें अधर्मका विस्तार न हो इसके पहले ही हम चिरकालके लिये स्वर्गलोकमें चले जायेँ
śṛṇomi kālo hiṃsate dharmavīryaṃ so ’thayaṃ prāpto vartate dharmapīḍā | purā dharmo vartate nehā yāvat tāvad gacchāmaḥ suralokaṃ cirāya ||
భీష్ముడు పలికెను—‘కాలము ధర్మబలమును కూడ హరించునని నేను వింటున్నాను. అదే కాలము ఇప్పుడు వచ్చెను; అందువల్ల ధర్మము పీడింపబడి హానిచెందుచున్నది. ఈ లోకమున ప్రాచీన ధర్మము లుప్తమగుటకు ముందే, అధర్మము విస్తరించుటకు ముందే, మనము దీర్ఘకాలము దేవలోకమునకు వెళ్లుదాం.’
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames moral collapse as a function of Kāla (Time): even dharma’s efficacy can be weakened by the inevitable turning of time. The ethical warning is to recognize signs of dharma’s oppression and to act before adharma becomes entrenched.
Bhīṣma reflects on the present age as one in which Time has arrived to afflict dharma. He urges departure to Suraloka before the old dharma-order vanishes and adharma expands in the world.