Shloka 10
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
श्वभिश्व यः परिक्रामेद् य: शुना दष्ट एव च । परिवित्तिश्न यश्चव स्याद् दुश्चर्मा गुरुतल्पग:
śvabhiśva yaḥ parikrāmed yaḥ śunā daṣṭa eva ca | parivittiṣṇ yaś caiva syād duścarmā gurutalpagaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—కుక్కలు, గుర్రాల సంగతిలో తిరుగువాడు, కుక్క కరిచినవాడు, ‘పరివిత్తి’ (సమాజనిందిత వైవాహిక స్థితి)గా జీవించువాడు, దుర్గంధమయ చర్మరోగంతో బాధపడువాడు, అలాగే గురుతల్పగుడు (గురువు శయ్యను అపవిత్రం చేయువాడు)—ఇలాంటి వారు ఘోర అపవిత్రతకు, నింద్య ఆచరణకు చెందినవారని ఇక్కడ చెప్పబడింది; కర్మకాండ, సామాజిక మర్యాదల విషయంలో వీరిపై కఠిన జాగ్రత్త వహించాలి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse lists categories of persons regarded as bearing serious impurity or blame in dharma-discourse—especially those linked with socially censured conditions and the grave sin of violating the guru’s bed—implying the need for restraint, avoidance, or expiatory measures in ritual and social dealings.
In Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharma by enumerating types of conduct and conditions treated as highly polluting or reprehensible, as part of broader guidance on purity, social norms, and the consequences of transgression.