Shloka 8
Śrāddha-pravṛtti-kathana and Varjya-dravya-nirdeśa
Origin and Prohibitions in Śrāddha
आजेन वापि लौहेन मघास्वेव यतव्रत: । हस्तिच्छायासु विधिवत् कर्णव्यजनवीजितम्
ājena vāpi lauhena maghāsveva yatavrataḥ | hasticchāyāsu vidhivat karṇavyajanavījitam ||
భీష్ముడు పలికెను—“లేదా అతడు నియమనిష్ఠతో వ్రతాన్ని ఆచరించి, మఘా నక్షత్రంలోనే, ఏనుగు నీడలో కూర్చొని, ఏనుగు చెవిని వ్యజనంలా గాలివీస్తూ, విధివిధానంగా మా శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహించాలి—అప్పుడు బియ్యపు పాయసం గానీ, లౌహ-శాక వంటకం గానీ సమర్పించాలి.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined observance of prescribed rites: śrāddha should be performed with proper procedure (vidhivat), appropriate offerings, and attention to auspicious timing (Maghā), showing that dharma is upheld through careful, rule-governed ancestral duty.
Bhishma is describing a specific, rule-bound mode of performing śrāddha: during the Maghā nakṣatra, the performer—steadfast in vows—sits in an elephant’s shade and is fanned by the elephant’s ears, while offering designated foods such as rice-pāyasa or lauhā-śāka, underscoring the ritual’s exacting conditions.