Shloka 96
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
तस्य यज्ञ: पशुपतेस्तप: क्रतव एव च | दीक्षा दीप्तव्रता देवी दिशश्व॒ सदिगी श्व॒रा:,भुगुकुलभूषण! इस प्रकार भगवान् पशुपतिका वह यज्ञ चलने लगा। उसमें सम्मिलित होनेके लिये तप, क्रतु, उद्दीप्त व्रतवाली दीक्षा देवी, दिकृपालोंसहित दिशाएँ, देवपत्नियाँ, देवकन्याएँ तथा देव-माताएँ भी एक साथ आयी थीं
tasya yajñaḥ paśupates tapaḥ kratava eva ca | dīkṣā dīptavratā devī diśaś ca sadigīśvarāḥ ||
వసిష్ఠుడు పలికెను—భగవాన్ పశుపతి యజ్ఞంలో తపస్సు మరియు క్రతువులు స్వయంగా సన్నిహితమై యుండెను. దీప్తవ్రతధారిణి దীক্ষాదేవి కూడా వచ్చెను; దిక్పాలులతో కూడిన దిశలూ సమాగమించెను. ఈ విధంగా పశుపతి యొక్క దివ్యయజ్ఞము ప్రవహించెను; ధర్మాన్ని ధారించే శక్తులు సమేతమై అందులో భాగమయ్యెను.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse frames a true yajña as upheld by disciplined consecration (dīkṣā), austerity (tapas), and correct ritual action (kratu), under the witnessing protection of cosmic guardians (the directions and their lords). Ethically, it implies that sacred action succeeds when inner discipline and outer rite are aligned with cosmic order (dharma).
Vasiṣṭha describes Paśupati’s sacrifice as actively proceeding, with personified powers—Tapas, the Kratus, and Dīkṣā Devī—present, and with the Directions arriving together with their guardian-lords, indicating a grand, divinely attended ritual.