Shloka 34
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
स तु क्रतुवरेणेष्टवा महात्मा दक्षिणावता,प्रचुर दक्षिणासे सम्पन्न उस श्रेष्ठ यज्ञका अनुष्ठान पूर्ण करके महामना भृगुवंशी परशुरामजीने मनमें दयाभाव लेकर शास्त्रज्ञ ऋषियों और देवताओंसे इस प्रकार पूछा --“महाभाग महात्माओ! उग्र कर्ममें लगे हुए मनुष्योंके लिये जो परम पावन वस्तु हो, वह मुझे बताइये।” उनके इस प्रकार पूछनेपर उन वेद-शास्त्रोंके ज्ञाता महर्षियोंने इस प्रकार कहा--
sa tu kratuvareṇeṣṭvā mahātmā dakṣiṇāvatā | pracura-dakṣiṇā-sampannaṃ taṃ śreṣṭha-yajñam anuṣṭhānaṃ pūrayitvā mahāmanā bhṛguvaṃśī paraśurāmaḥ manasi dayābhāvaṃ kṛtvā śāstrajñān ṛṣīn devāṃś caivam apṛcchat— “mahābhāgā mahātmānaḥ! ugra-karmaṇi lagnānāṃ manuṣyāṇāṃ yat parama-pāvanaṃ vastu, tad me brūta.” iti tena pṛṣṭe vedā-śāstra-vidaḥ maharṣayaḥ evam ūcuḥ—
ప్రచుర దక్షిణలతో కూడిన ఆ శ్రేష్ఠ యజ్ఞాన్ని మహాత్ముడు భృగువంశీయుడైన పరశురాముడు నిర్వహించి సమాప్తం చేసిన తరువాత, అతని హృదయంలో కరుణ కలిగింది. అప్పుడు శాస్త్రజ్ఞులైన ఋషులను మరియు దేవతలను ఇలా ప్రశ్నించాడు—“మహాభాగ మహాత్ములారా! ఉగ్రకర్మల్లో నిమగ్నమైన మనుష్యులకు పరమ పవిత్రమైన ఉపాయం ఏదో నాకు చెప్పండి.” అతడు ఇలా అడగగా వేదశాస్త్రవేత్తలైన మహర్షులు సమాధానం చెప్పారు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even after completing grand rituals, the ethical problem of violence remains: those engaged in harsh deeds must seek the highest means of purification. The verse frames purification not merely as ritual completion but as a moral-spiritual concern addressed through authoritative guidance from sages and the gods.
Parasurama, having finished a major sacrifice with abundant gifts, becomes compassionate and asks learned sages and the gods what supremely purifying practice exists for people involved in fierce actions. The sages, experts in Veda and śāstra, prepare to answer.