Shloka 25
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
(दूरतो मातृवत् पूज्या विप्रदारा: सुरक्षया ।) सरल, साधु, स्वभावत:ः सत्यवादी तथा समस्त प्राणियोंके हितमें तत्पर रहनेवाले ब्राह्मणोंकी सदा ही सेवा करनी चाहिये और क्रोधमें भरे हुए विषधर सर्पके समान समझकर उनसे भयभीत रहना चाहिये। ब्राह्मणोंकी जो स्त्रियाँ हों उनकी भी सुरक्षाका ध्यान रखते हुए माताके समान उनका दूरसे ही पूजन करना चाहिये ।। तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद् युधिष्ठिर । उभे चैते परित्याज्ये तेजश्रैव तपस्तथा,युधिष्ठिर! ब्राह्मणोंक तेज और तपसे सदा डरना चाहिये तथा उनके सामने अपने तप एवं तेजका अभिमान त्याग देना चाहिये
dūrato mātṛvat pūjyā vipradārāḥ surakṣayā | tejasas tapasaś caiva nityaṃ bibhyed yudhiṣṭhira | ubhe caite parityājye tejaś caiva tapas tathā ||
భీష్ముడు పలికెను—“యుధిష్ఠిరా, బ్రాహ్మణుల భార్యలను రక్షణతో కూడి, తల్లివలె గౌరవించి దూరం నుండే పూజించవలెను. బ్రాహ్మణుని తేజస్సు మరియు తపోబలమును ఎల్లప్పుడూ భక్తి-భయంతో గౌరవించవలెను; వారి సన్నిధిలో తన తేజస్సు, తన తపస్సు అనే గర్వాన్ని విడిచిపెట్టవలెను. అటువంటి పవిత్ర శక్తి ఎదుట భక్తి, నియమం, వినయం—ఇవే ధర్మములు.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that sacred authority grounded in learning and austerity must be approached with humility and restraint. One should honor Brāhmaṇas and especially safeguard and respectfully revere their wives, while abandoning any ego about one’s own power or ascetic achievements.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on conduct (dharma). Here he emphasizes social and ethical discipline: reverence toward Brāhmaṇas, protective respect toward their wives, and an attitude of awe toward the spiritual potency (tejas, tapas) associated with ascetic life.