Shloka 45

गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्

Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows

Devanagari script

तथानड्वाहं ब्राह्मणाय प्रदाय धुर्य युवानं बलिनं विनीतम्‌ । हलस्य वोढारमनन्तवीर्य॑ प्राप्रोति लोकान्‌ दशधेनुदस्य,जो मनुष्य ब्राह्मणको बोझ उठानेमें समर्थ, जवान, बलिष्ठ, विनीत--सीधा-सादा, हल खींचनेवाला और अधिक शक्तिशाली बैल दान करता है, वह दस धेनु दान करनेवालेके लोकोंमें जाता है

Transliteration

tathānaḍvāhaṃ brāhmaṇāya pradāya dhuryaṃ yuvānaṃ balinaṃ vinītam | halasya voḍhāram anantavīryaṃ prāpnoti lokān daśadhenudasya ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను— బ్రాహ్మణునికి ధుర్యుడైన, యువకుడైన, బలవంతుడైన, వినయశీలుడైన, హలాన్ని లాగగల అత్యంత శక్తిమంతమైన ఎద్దును దానమిచ్చినవాడు, పది పాలిచ్చే ఆవులను దానమిచ్చినవాడికి లభించే పుణ్యలోకములనే పొందును.

Word by Word

तथाthus, in that manner

अनड्वाहम्a bull (draught-ox)

ब्राह्मणायto a Brahmin

प्रदायhaving given

धुर्यfit for the yoke / for bearing a load

युवानम्young

बलिनम्strong

विनीतम्well-trained, disciplined

हलस्यof the plough

वोढारम्carrier/drawer (one that draws)

अनन्तवीर्यम्of endless strength/valor

प्राप्नोतिattains, reaches

लोकान्worlds, realms

दशधेनुदस्यof the giver of ten cows

Speaker

पितामह उवाच

Characters & Entities

Bhishma (Pitamaha)

Brahmana

draught-bull (anaḍvāha)

plough (hala)

ten cows (daśa dhenu)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes