Shloka 21
यः क्षुद्धयाद् वै न विकर्म कुर्या- न्मृदुश्व शान्तो हाृतिथिप्रियश्व । वृत्तिं द्विजायातिसृजेत तस्मै यस्तुल्यशीलश्च सपुत्रदार:,जो वेदान्तनिष्ठ, बहुज्ञ, ज्ञानानन्दसे तृप्त, जितेन्द्रिय, शिष्ट, मनको वशमें रखनेवाला, यत्नशील, समस्त प्राणियोंके प्रति सदा प्रिय वचन बोलनेवाला, भूखके भयसे भी अनुचित कर्म न करनेवाला, मृदुल, शान्त, अतिथिप्रेमी, सबपर समानभाव रखनेवाला और स्त्री-पुत्र आदि कुट॒म्बसे युक्त हो, उस ब्राह्मणकी जीविकाका अवश्य प्रबन्ध करना चाहिये
bhīṣma uvāca | yaḥ kṣudhayād vai na vikarma kuryān mṛduś ca śānto hy atithipriyaś ca | vṛttiṃ dvijāyāti-sṛjet tasmai yas tulyaśīlaś ca sa-putra-dāraḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—ఆకలిచేత ఒత్తిడిపడినప్పటికీ అధర్మకర్మ చేయని, మృదువూ శాంతుడూ, అతిథిసత్కారప్రియుడు, సమస్తుల పట్ల సమభావముతో ఉండి, భార్యా-పుత్రులతో గృహస్థుడై జీవించు ఆ ద్విజునికి జీవనోపాధిని తప్పక సమకూర్చవలెను।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Society (especially rulers and householders) should ensure the maintenance of a Brahmin who remains steadfast in dharma—refusing wrongdoing even when hungry—who is gentle, calm, hospitable, and impartial. Supporting such virtue helps dharma endure.
In Bhishma’s instruction on dharma (Anushasana Parva), he describes the qualities of an exemplary Brahmin householder and advises that his livelihood should be provided for—highlighting ethical resilience under hardship and the social duty to sustain the righteous.