Shloka 19
कल्मषं गुरुशुश्रूषा हन्ति मानो महद् यश: । अपुत्रतां त्रय: पुत्रा अवृत्तिं दश धेनव:,गुरुजनोंकी सेवा सारे पापोंका नाश कर देती है। अभिमान महान् यशको नष्ट कर देता है। तीन पुत्र पुत्रहीनताके दोषका निवारण कर देते हैं और दूध देनेवाली दस गौएँ हों तो ये जीविकाके अभावको दूर कर देती हैं
kalmaṣaṁ guruśuśrūṣā hanti māno mahad yaśaḥ | aputratāṁ trayaḥ putrā avṛttiṁ daśa dhenavaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—గురువుల సేవా-శుశ్రూష కల్మషమును, పాపమును నశింపజేయును; కాని అహంకారము మహత్తర యశస్సునకూడా వినాశకారకము. మూడు కుమారులు పుత్రహీనత దుఃఖమును తొలగించుదురు; పాలు ఇచ్చే పది ఆవులు జీవనోపాధి లోపమును పోగొట్టుదురు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that humble service to elders/teachers purifies one’s conduct and removes sin, while pride undermines even established fame. He also notes traditional markers of household security: sons for continuity of lineage and cows for sustaining livelihood—implying that dharmic life rests on humility, duty, and stable means.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma from his bed of arrows. Here he offers concise, proverbial guidance: praising service to gurus, warning against pride, and describing conventional supports of a householder’s life (sons and cattle) as remedies for social and economic vulnerability.