Shloka 156
Gopradāna-phalasaṃprāpti: Nāciketa’s Vision of Vaivasvata’s Realms (गोप्रदानफलसम्प्राप्तिः — नाचिकेतोपाख्यानम्)
तस्मात् पानीयदानाद् वै न परं विद्यते क्वचित् । मनीषी पुरुषोंने अन्नको ही मनुष्योंका प्राण बताया है। पुरुषसिंह! सब प्रकारका अन्न (खाद्य पदार्थ) जलसे ही उत्पन्न होता है; अत: जलदानसे बढ़कर दूसरा कोई दान कहीं नहीं है
tasmāt pānīya-dānād vai na paraṁ vidyate kvacit | manīṣī puruṣo 'nne hi manuṣyāṇāṁ prāṇam āha | puruṣa-siṁha! sarva-prakāram annaṁ (khādya-padārthāḥ) jalenaiva utpadyate; ataḥ jala-dānāt baḍhkaraṁ dvitīyaṁ dānaṁ kvāpi na vidyate |
అందుచేత పానీయదానమునకు మించిన దానం ఎక్కడా లేదు. జ్ఞానులు ‘అన్నమే మనుష్యుల ప్రాణం’ అని చెప్పారు. పురుషసింహా! సమస్త అన్నమూ జలమునుండే పుట్టును; కనుక జలదానముకన్నా గొప్ప దానం మరొకటి లేదు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that giving water is the highest form of charity because water is the basis of all food and thus directly sustains life; supporting life at its source is presented as supreme dharma.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and charitable duties; here he emphasizes the ethical priority of pānīya-dāna (donating water) as unmatched among gifts.