Shloka 21

Karma-Phala Rahasya and the Ethics of Dāna (कर्मफल-रहस्यं दानधर्मश्च)

Devanagari script

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्य॑ति जीर्यत: । योडसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजत: सुखम्‌,खोटी बुद्धिवाले पुरुषोंके लिये जिसका त्याग करना कठिन है, जो मनुष्यके जीर्ण हो जानेपर भी स्वयं जीर्ण नहीं होती तथा जो प्राणनाशक रोगके समान सदा कष्ट देती रहती है, उस तृष्णाका त्याग कर देनेवाले पुरुषको ही सुख मिलता है

Transliteration

yā dustyajā durmatibhir yā na jīryati jīryataḥ | yo 'sau prāṇāntiko rogas tāṃ tṛṣṇāṃ tyajataḥ sukham ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను— దుర్బుద్ధులకెంతో విడిచిపెట్టుట కఠినమైనది, మనిషి వృద్ధుడైనను తాను వృద్ధి చెందనిది, ప్రాణాంతక రోగంలా ఎల్లప్పుడూ బాధించేది— ఆ తృష్ణను త్యజించినవాడికే నిజమైన సుఖం లభించును.

Word by Word

yāwhich (she/that)

dustyajāhard to abandon

durmatibhiḥby the foolish / by wrong-minded (people)

yāwhich

nanot

jīryatidecays / grows old

jīryataḥof (one who is) decaying / of the decaying (person)

yaḥwhich / who

asauthat (well-known)

prāṇāntikaḥlife-ending / fatal

rogaḥdisease

tāmthat (her/it)

tṛṣṇāmcraving / thirst (desire)

tyajataḥof (one who is) abandoning

sukhamhappiness / ease

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

tṛṣṇā (craving/thirst)

prāṇāntika roga (life-destroying disease)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes