Shloka 12
पाद्यमासनमेवाथ दीपमन्नं प्रतिश्रयम् । दद्यादतिथिपूजार्थ स यज्ञ: पजचदक्षिण:,जो अतिथिको पैर धोनेके लिये जल, बैठनेके लिये आसन, प्रकाशके लिये दीपक, खानेके लिये अन्न और ठहरनेके लिये घर देता है, इस प्रकार अतिथिका सत्कार करनेके लिये इन पाँच वस्तुओंका दान 'पंचदक्षिण यज्ञ” कहलाता है
Bhīṣma uvāca: pādyaṃ āsanam eva atha dīpam annaṃ pratiśrayam | dadyād atithipūjārthaṃ sa yajñaḥ pañcadakṣiṇaḥ ||
అతిథి పూజార్థం పాదప్రక్షాళనకు నీరు, కూర్చునేందుకు ఆసనం, వెలుగుకు దీపం, భోజనానికి అన్నం, నివాసానికి ఆశ్రయం—ఈ ఐదు దానాలు ఇవ్వాలి; ఇదే ‘పంచదక్షిణ యజ్ఞం’ అని పిలవబడుతుంది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Hospitality is treated as a sacred duty: offering a guest five essentials—foot-washing water, a seat, light, food, and shelter—is itself a yajña, a meritorious religious act.
Bhishma is instructing on dharma, defining a specific form of righteous conduct: the proper reception of an atithi (guest) through five concrete offerings, named the pañcadakṣiṇa-yajña.