Previous Verse

Shloka 64

Tilā-Dāna, Dīpa-Dāna, and Nitya-Jalapradāna

Yama–Brāhmaṇa Saṃvāda) | तिलदान-दीपदान-नित्यजलप्रदान (यम-ब्राह्मण संवाद

भीष्मजी कहते हैं--राजन्‌! इस प्रकार नक्षत्रोंक योगमें किये जानेवाले विविध वस्तुओंके दानका संक्षेपसे यहाँ वर्णन किया गया है। नारदजीने देवकीसे और देवकीजीने अपनी पुत्रवधुओंसे यह विषय सुनाया था ।। इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि नक्षत्रयोगदानं नाम चतु:षष्टितमो5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें नक्षत्रयोग सम्बन्धी दान नामक चौंसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

bhīṣma uvāca—rājan! evaṃ nakṣatrayoge kriyamāṇānāṃ vividha-vastūnāṃ dānānāṃ saṃkṣepeṇa iha varṇanaṃ kṛtam. nāradena devakyāḥ sakāśāt, devakyā ca sva-putravadhu-bhyaḥ ayaṃ viṣayaḥ śrutaḥ. iti śrīmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi nakṣatrayogadānaṃ nāma catuḥṣaṣṭitamo ’dhyāyaḥ. iti dānadharmaparvaṇi nakṣatrayoga-sambandhī dāna-nāmakaḥ catuḥṣaṣṭitamo ’dhyāyaḥ samāptaḥ.

భీష్ముడు పలికెను—రాజా! ఈ విధంగా నక్షత్రయోగాల సందర్భంలో చేయవలసిన అనేక దానాల సంగ్రహ వివరణ ఇక్కడ చెప్పబడింది. ఈ బోధను నారదుడు దేవకీ నుండి విన్నాడు; దేవకీ మళ్లీ తన కోడళ్లకు వినిపించింది. ఇట్లు శ్రీమహాభారతం అనుశాసనపర్వంలోని దానధర్మపర్వంలో ‘నక్షత్రయోగదానం’ అనే అరవై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
नक्षत्रयोगेin the conjunction with a nakshatra (astral combination)
नक्षत्रयोगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनक्षत्रयोग
FormMasculine, Locative, Singular
क्रियमाणानाम्being done / performed
क्रियमाणानाम्:
TypeAdjective
Rootकृ
FormPresent passive participle (शानच्), Neuter, Genitive, Plural
विविधवस्तुदानानाम्of gifts of various items
विविधवस्तुदानानाम्:
TypeNoun
Rootविविधवस्तुदान
FormNeuter, Genitive, Plural
संक्षेपतःbriefly
संक्षेपतः:
TypeIndeclinable
Rootसंक्षेपतः
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
वर्णनम्description
वर्णनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवर्णन
FormNeuter, Nominative, Singular
कृतम्has been done / made
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
नारदेनby Narada
नारदेन:
Karana
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Instrumental, Singular
देवक्यैto Devaki
देवक्यै:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेवकी
FormFeminine, Dative, Singular
विषयःthe topic / subject-matter
विषयः:
Karma
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रावितःwas narrated / caused to be heard
श्रावितः:
TypeVerb
Rootश्रु
FormCausative past passive participle (णिच् + क्त), Masculine, Nominative, Singular
देवक्याby Devaki
देवक्या:
Karana
TypeNoun
Rootदेवकी
FormFeminine, Instrumental, Singular
स्वपुत्रवधूभ्यःto her daughters-in-law
स्वपुत्रवधूभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वपुत्रवधू
FormFeminine, Dative, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

भीष्म उवाच

B
Bhishma (Bhīṣma)
Y
Yudhishthira (addressed as Rājan)
N
Narada (Nārada)
D
Devaki (Devakī)
D
Devaki’s daughters-in-law (putravadhu)