Shloka 18
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
(एकागारकरीं दत्त्वा षष्टिसाहस्रमूर्थध्वग: । तावत्या हरणे पृथ्व्या नरकं द्विगुणोत्तरम् ।।
bhīṣma uvāca | ekāgārakarīṁ dattvā ṣaṣṭisāhasram ūrdhvagaḥ | tāvatyā haraṇe pṛthvyā narakaṁ dviguṇottaram || yasya viprās tu śaṁsanti sādhór bhūmiṁ sadaiva hi | na tasya śatravo rājan praśaṁsanti vasuṁdharām ||
భీష్ముడు పలికెను—ఒక గృహం నిర్మించుటకు సరిపడినంత భూమిని దానం చేసినవాడు ఊర్ధ్వలోకాలకు చేరి అరవై వేల సంవత్సరాలు అక్కడ నివసిస్తాడు. కానీ అంతే పరిమాణంలో భూమిని హరించేవాడు దానికంటే రెండింతల కాలం నరకంలో నివసించవలసి వస్తుంది. ఓ రాజా, బ్రాహ్మణులు ఎల్లప్పుడూ ఏ సద్గుణుడి దానభూమిని ప్రశంసిస్తారో, ఆ వసుంధరను అతని శత్రువులు ప్రశంసించరు; ధర్మజ్ఞుల ప్రశంసయే ఆ పుణ్యానికి నిజమైన ప్రమాణం.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Donating land—especially a house-site—is presented as a high merit leading to long residence in higher worlds, while unlawfully taking the same amount brings a doubled period of suffering in hell. The verse stresses proportional karmic consequence and the sanctity of property and gifts.
Bhishma, instructing the king on dharma, contrasts the fruit of bhūmidāna (land-gift) with the punishment for land-seizure. He adds that the lasting validation of such a gift comes from the praise of Brahmins and the righteous, not from political opponents.