Shloka 2
Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
एतदिच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येन भारत । विद्वन् जिज्ञासमानाय दानधर्मान् प्रचक्ष्व मे,युधिष्ठिनने पूछा--भारत! दान और यज्ञकर्म-इन दोनोंमेंसे कौन मृत्युके पश्चात् महान् फल देनेवाला होता है? किसका फल श्रेष्ठ बताया गया है? कैसे ब्राह्मणोंको कब दान देना चाहिये और किस प्रकार कब यज्ञ करना चाहिये? मैं इस बातको यथार्थरूपसे जानना चाहता हूँ। विद्वन! आप मुझ जिज्ञासुको दानसम्बन्धी धर्म विस्तारपूर्वक बताइये
Yudhiṣṭhira uvāca |
Etad icchāmi vijñātuṁ yāthātathyena Bhārata |
Vidvan jijñāsamānāya dānadharmān pracakṣva me ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— ఓ భారతా! ఇది ఉన్నదున్నట్లుగా యథార్థంగా తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను. ఓ విద్వన్మహాశయా! నేను జిజ్ఞాసువును; దానధర్మాలను నాకు వివరించండి— తద్వారా ప్రమాణం, దేశం-కాలం, ఉద్దేశం ప్రకారం ఏ దానాన్ని ఎవరికీ, ఎప్పుడు, ఏ భావంతో ఇవ్వాలో, అలాగే అది మరణానంతరం ఎలా ఫలిస్తుందో నేను గ్రహించగలను।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as something to be learned through precise inquiry: Yudhiṣṭhira seeks an exact, truth-aligned account of dāna-dharma, implying that ethical giving depends on right understanding of context, recipient, intention, and method.
In the Anuśāsana Parva’s instruction setting, Yudhiṣṭhira addresses a learned authority (traditionally Bhīṣma) and requests a detailed exposition of the principles of charity, preparing for a broader teaching on how giving yields spiritual and posthumous merit.