Shloka 23
Bhūmi-dānasya Māhātmya
The Pre-eminence of Land-Gift
Devanagari script
स्थावराणां च भूतानां जातय: षटू् प्रकीर्तिता: । वृक्षगुल्मलतावलल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातय:
Translation
స్థావర భూతాలకు ఆరు జాతులు చెప్పబడ్డాయి—వృక్షాలు (వట, పీపల్ మొదలైనవి), గుల్మాలు (కుశ మొదలైనవి), లతలు (చెట్లపై వ్యాపించే తీగలు), వల్లీలు (నేలపై పాకే తీగలు), త్వక్సారాలు (వెదురు మొదలైనవి) మరియు తృణాలు (గడ్డి మొదలైనవి)।
Word by Word
स्थावराणाम्of immobile (beings)
स्थावराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun/Adjective
Rootस्थावर
FormNeuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
जातयःkinds/classes
जातयः:
Karta
TypeNoun
Rootजाति
FormFeminine, Nominative, Plural
षट्six
षट्:
Karta
TypeAdjective (Numeral)
Rootषट्
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रकीर्तिताःare declared/mentioned
प्रकीर्तिताः:
TypeVerb (Past Passive Participle)
Rootप्र + कीर्त (√कीर्त्/√कीर् in sense 'to praise/mention')
FormFeminine, Nominative, Plural
वृक्षtrees
वृक्ष:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
गुल्मshrubs/bushes
गुल्म:
Karta
TypeNoun
Rootगुल्म
FormMasculine, Nominative, Plural
लताclimbers/vines
लता:
Karta
TypeNoun
Rootलता
FormFeminine, Nominative, Plural
वल्ल्यःcreepers (spreading vines)
वल्ल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootवल्ली
FormFeminine, Nominative, Plural
त्वक्साराःthose with bark as essence (e.g., bamboo-like plants)
त्वक्साराः:
Karta
TypeNoun
Rootत्वक्सार
FormMasculine, Nominative, Plural
तृणजातयःgrass-kinds (grasses)
तृणजातयः:
Karta
TypeNoun
Rootतृणजाति
FormFeminine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes