Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Adhyāya 60: Dāna vs. Yajña—Royal Giving, Protection, and Karmic Share

“जो मनुष्य स्वाध्यायशील और सदाचारी ब्राह्मणको सर्वगुणसम्पन्न गृह और शय्या आदि गृहस्थीके सामान देता है, उसे उत्तर कुरुदेशमें निवास प्राप्त होता है ।।

vaiśampāyana uvāca — yo manuṣyaḥ svādhyāyaśīlaḥ sadācāraś ca brāhmaṇaṃ sarvaguṇasampannaṃ gṛhaśayyādīni gṛhasthī-sāmāni dadāti, sa uttarakurudeśe nivāsaṃ prāpnoti. dhuryapradānena gavāṃ tathā vai lokān avāpnoti naro vasūnām. svargāya cāhus tu hiraṇyadānaṃ tato viśiṣṭaṃ kanakapradānam.

స్వాధ్యాయశీలుడూ సదాచారుడూ అయిన బ్రాహ్మణునికి అన్ని గుణాలతో కూడిన ఇల్లు, మంచం మొదలైన గృహోపకరణాలు దానం చేసే వాడు—ఉత్తర కురుదేశంలో నివాసాన్ని పొందుతాడు. భారాన్ని మోయగల ఎద్దులు, ఆవులను దానం చేస్తే వసువుల లోకాలను పొందుతాడు. బంగారు ఆభరణాల దానం స్వర్గప్రాప్తికరమని చెప్పబడింది; శుద్ధంగా శుద్ధి చేసిన బంగారాన్ని దానం చేయడం దానికన్నా కూడా విశిష్ట ఫలాన్ని ఇస్తుంది.

धुर्यप्रदानेनby the giving of draught-animals
धुर्यप्रदानेन:
Karana
TypeNoun
Rootधुर्य-प्रदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
गवाम्of cows
गवाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
TypeVerb
Rootअवाप्
FormPresent, Third, Singular
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
वसूनाम्of the Vasus
वसूनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Genitive, Plural
स्वर्गायfor heaven / leading to heaven
स्वर्गाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Dative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हिरण्यदानम्the giving of gold
हिरण्यदानम्:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्य-दान
FormNeuter, Nominative, Singular
ततःthereafter / than that
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
विशिष्टम्superior
विशिष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
कनकप्रदानम्the giving of pure gold
कनकप्रदानम्:
Karta
TypeNoun
Rootकनक-प्रदान
FormNeuter, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Brāhmaṇa
U
Uttara-Kuru
V
Vasus
D
draught-oxen
C
cows
H
house
B
bed
H
household goods
G
gold ornaments (hiraṇya)
P
pure gold (kanaka)

Educational Q&A

The passage ranks forms of dāna (charitable giving) by their spiritual fruit: supporting a learned, virtuous Brāhmaṇa with essential household provisions yields exalted residence (Uttara-Kuru); gifting cattle and draught animals grants the Vasus’ realms; gifting gold leads to heaven, and gifting pure refined gold is praised as even more meritorious.

Within Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Vaiśampāyana continues a didactic enumeration of donations and their results, describing specific gifts (household support, cattle, gold) and the corresponding heavenly or ideal destinations they are believed to secure.