Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala

On the Fruits of Austerity and Giving

मणिमय खम्भोंसे युक्त सुवर्णमय विमानके भीतर बहुमूल्य दिव्य पर्यकपर वे भृगुनन्दन च्यवन लेटे हुए थे ।। तमभ्ययात्‌ प्रहर्षेण नरेन्द्र: सह भार्यया । अन्तर्हितस्ततो भूयक्ष्यवन: शयनं च तत्‌,उन्हें देखते ही पत्नीसहित महाराज कुशिक बड़े हर्षके साथ आगे बढ़े। इतनेहीमें फिर महर्षि च्यवन अन्तर्धान हो गये। साथ ही उनका वह पलंग भी अदृश्य हो गया

maṇimaya-khambhaiḥ yukta-suvarṇamaya-vimāna-bhitara bahu-mūlya-divya-paryaṅke te bhṛgu-nandanaḥ cyavanaḥ leṭe huve the. tam abhyayāt praharṣeṇa narendraḥ saha bhāryayā. antarhitaḥ tataḥ bhūyaḥ cyavanaḥ śayanaṃ ca tat.

మణి-స్తంభాలతో నిలిచిన ఆ స్వర్ణ విమానంలో, అమూల్యమైన దివ్య పర్యంకంపై భృగునందనుడు చ్యవనుడు శయనించి ఉన్నాడు. అతనిని చూసిన వెంటనే నరేంద్రుడు కుశికుడు రాణితో కలిసి ఆనందంతో ముందుకు వెళ్లాడు; కానీ అదే క్షణంలో మహర్షి చ్యవనుడూ, ఆ శయ్య కూడా అంతర్ధానమయ్యాయి.

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अभ्ययात्approached
अभ्ययात्:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-या (या गतौ)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रहर्षेणwith joy
प्रहर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootप्रहर्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
नरेन्द्रःthe king
नरेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Sahakari
TypeIndeclinable
Rootसह
भार्ययाwith (his) wife
भार्यया:
Karana
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Instrumental, Singular
अन्तर्हितःhaving disappeared; hidden
अन्तर्हितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तर्हित (अन्तर्-धा + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
भूयःagain; once more
भूयः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
च्यवनःChyavana
च्यवनः:
Karta
TypeNoun
Rootच्यवन
FormMasculine, Nominative, Singular
शयनम्the bed; couch
शयनम्:
Karta
TypeNoun
Rootशयन
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that (one)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
C
Cyavana
B
Bhṛgu (lineage reference)
K
King Kuśika
K
Kuśika's queen
V
vimāna (golden aerial mansion)
J
jewel-studded pillars
D
divine couch (paryaṅka/śayana)