Shloka 44
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
बहुशो भृशविद्धौ तौ स्रवन्तौ च क्षतोद्धवम् । ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ,महाराज! वे दोनों बहुत घायल हो गये थे। उनकी पीठपर जो अनेक घाव हो गये थे, उनसे रक्त बह रहा था। खूनसे लथपथ होनेके कारण वे खिले हुए पलाशके फूलोंके समान दिखायी देते थे
bahuśo bhṛśaviddhau tau sravantau ca kṣatodbhavam | dadṛśāte mahārāja puṣpitāv iva kiṃśukau ||
మహారాజా! వారు ఇద్దరూ మళ్లీ మళ్లీ దెబ్బలు తిని ఘోరంగా గాయపడ్డారు; గాయాల నుంచి రక్తం ధారగా కారుతోంది. రక్తంతో తడిసి వారు పుష్పించిన కింశుక వృక్షాలవలె కనిపించారు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses a striking simile—blood-soaked bodies resembling blossoming kiṃśuka—to highlight how war’s spectacle can conceal profound suffering. It implicitly urges ethical reflection on violence, the human cost of conflict, and the need for dharmic restraint even amid heroic narratives.
Bhīṣma describes two combatants who have been repeatedly and severely wounded; blood streams from their injuries, and their gore-covered appearance is compared to the bright red blossoms of the kiṃśuka (palāśa) tree.