Shloka 12
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
मातुश्न यौतकं॑ यत् स्यात् कुमारी भाग एव सः । दौहित्र एव तद् रिक्थमपुत्रस्य पितुर्हरेत्,माताको दहेजमें जो धन मिलता है उसपर कनन््याका ही अधिकार है; अतः: जिसके कोई पुत्र नहीं है उसके धनको पानेका अधिकारी उसका दौहित्र (नाती) ही है। वही उस धनको ले सकता है
Bhīṣma uvāca — mātuḥ yautakaṃ yat syāt kumārī-bhāga eva saḥ | dauhitra eva tad riktham aputrasya pituḥ haret ||
భీష్ముడు పలికెను—మాతృయౌతకంగా వచ్చిన ధనం నిజంగా కన్యకే భాగం. అందువల్ల పుత్రుడు లేని మనిషి ధనాన్ని పొందవలసిన హక్కు దౌహిత్రుడికే (కుమార్తె కుమారునికే); అతడే ఆ వారసత్వాన్ని గ్రహించాలి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A mother’s yautaka (dowry/nuptial property) is treated as the daughter’s rightful share; consequently, if a man dies sonless, the daughter’s son (dauhitra) is the proper heir to that estate, preserving the line of entitlement through the daughter.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma lays down a rule of inheritance: he clarifies who has claim over dowry-derived wealth and who inherits when there is no son—identifying the dauhitra as the legitimate recipient.