Shloka 4
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
Devanagari script
न हि स्त्रीभ्य: परं पुत्र पापीय: किंचिदस्ति वै | अनि्निहि प्रमदा दीप्तो मायाश्ष मयजा विभो,बेटा! स्त्रियोंसे बढ़कर पापिष्ठ दूसरा कोई नहीं है। यौवन-मदसे उन्मत्त रहनेवाली स्त्रियाँ वास्तवमें प्रजवलित अग्निके समान हैं। प्रभो! वे मयदानवकी रची हुई माया हैं
Transliteration
na hi strībhyāḥ paraṃ putra pāpīyaḥ kiñcid asti vai | agnir hi pramadā dīpto māyā ca mayajā vibho ||
Translation
భీష్ముడు పలికెను—బాలా! స్త్రీలకన్నా అధిక పాపిష్ఠమైనది మరొకటి లేదు. యౌవన మదంతో ఉన్మత్తమైన స్త్రీ జ్వలించే అగ్నివలె ఉంటుంది; ప్రభో! ఆమె దానవ మయుడు నిర్మించిన మాయ—ఒక మోసం—అని చెప్పబడుతుంది।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
स्त्रीभ्यःthan women / from women
स्त्रीभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Ablative, Plural
परम्beyond/greater (than)
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
पापीयःmore sinful/worse
पापीयः:
TypeAdjective
Rootपापीयस्
FormComparative, Neuter, Nominative, Singular
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed/truly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
अग्निःfire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
प्रमदाःwomen
प्रमदाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रमदा
FormFeminine, Nominative, Plural
दीप्तःblazing
दीप्तः:
TypeAdjective
Rootदीप्त
FormMasculine, Nominative, Singular
मायाःillusions
मायाः:
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Nominative, Plural
मयजाproduced by Maya (the Asura)/made by Maya
मयजा:
TypeAdjective
Rootमयज
FormFeminine, Nominative, Plural
विभोO lord
विभो:
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaM
Maya (Dānava Mayāsura)A
agni (fire)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes