Shloka 6

Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)

Devanagari script

कुशिकस्यात्मज: श्रीमान्‌ गाधिनाम जनेश्वर: । अपुत्र: प्रसवेनार्थी वनवासमुपावसत्‌,कुशिकके पुत्र महाराज गाधि हुए, जो दीर्घकालतक पुत्रहीन रह गये। तब संतानकी इच्छासे पुण्यकर्म करनेके लिये वे वनमें रहने लगे

Transliteration

Kuśikasyātmajaḥ śrīmān gādhir nāma janeśvaraḥ | aputraḥ prasavenārthī vanavāsam upāvasat ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను—కుశికుని మహిమగల కుమారుడు, జనేశ్వరుడు గాధి, దీర్ఘకాలం సంతానహీనుడై యుండెను. సంతానప్రాప్తి కోరి వనవాసం చేసి తపస్సు పుణ్యకర్మలలో నిమగ్నుడయ్యెను.

Word by Word

• कुशिकस्य: of Kuśika
• कुशिकस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: कुशिक
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• आत्मजः: son
• आत्मजः: Karta
• Type: Noun
• Root: आत्मज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्रीमान्: prosperous, illustrious
• श्रीमान्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गाधिः: Gādhi (proper name)
• गाधिः: Karta
• Type: Noun
• Root: गाधि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नाम: by name
• Type: Indeclinable
• Root: नाम

• जनेश्वरः: lord of people, king
• जनेश्वरः: Karta
• Type: Noun
• Root: जनेश्वर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अपुत्रः: sonless
• अपुत्रः: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: अपुत्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्रसवेन: with offspring/childbirth (i.e., for begetting a child)
• प्रसवेन: Karana
• Type: Noun
• Root: प्रसव
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अर्थी: desirous (of), seeking
• अर्थी: Karta
• Type: Adjective
• Root: अर्थिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वनवासम्: dwelling in the forest, forest-life
• वनवासम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वनवास
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• उपावसत्: dwelt, lived (near/in)
• Type: Verb
• Root: उप-√वस्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Kuśika
• Gādhi
• forest (vana)