Shloka 33
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
Devanagari script
स्वमपत्यं विशिष्ट हि सर्व इच्छत्यनाविलम् । व्यक्त भगवता चात्र कृतमेवं भविष्यति,“प्रायः सभी लोग अपने लिये निर्मल एवं सर्वगुणसम्पन्न श्रेष्ठ पुत्रकी इच्छा करते हैं। अवश्य ही भगवान् ऋचीकने भी चरु निर्माण करते समय ऐसा तारतम्य रखा होगा
Transliteration
svam apatyaṁ viśiṣṭa hi sarva icchaty anāvilam | vyaktaṁ bhagavatā cātra kṛtam evaṁ bhaviṣyati ||
Translation
భీష్ముడు పలికెను—నిజమే, ప్రతి ఒక్కరూ తనకోసం నిర్మలమైన, విశిష్టమైన సంతానాన్నే కోరుకుంటాడు. అందువల్ల ఇక్కడ భగవాన్ ఋచీకుడు కూడా ఫలితం అట్లే తప్పక కలుగునట్లు ఏర్పాటుచేసి ఉంటాడు అని స్పష్టమవుతోంది.
Word by Word
स्वम्one's own
स्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
अपत्यम्offspring/child
अपत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
विशिष्टम्excellent/distinguished
विशिष्टम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविशिष्ट (कृदन्त; √शिष्/√शास् + क्त)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सर्वःeveryone
सर्वः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
इच्छतिdesires
इच्छति:
TypeVerb
Root√इष् (इच्छ्)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
अनाविलम्pure/unstained
अनाविलम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअनाविल (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
व्यक्तम्clearly/manifestly
व्यक्तम्:
TypeAdjective
Rootव्यक्त (कृदन्त; √व्यञ्ज्/√व्यज् + क्त)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
भगवताby the Blessed Lord
भगवता:
करण
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अत्रhere/in this matter
अत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअत्र
कृतम्done/made
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृत (कृदन्त; √कृ + क्त)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
एवम्thus/in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Root√भू
Formलृट् (भविष्यत्/साधारण-भविष्यत्), प्रथम, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaB
Bhagavat (revered sage; contextually Ṛcīka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes