Shloka 53
ब्राह्मणपूजा-राजधर्मः | Royal Duty of Honoring Learned Brahmins
Devanagari script
एतत् तु वचन श्रुत्वा भगोस्तथ्यं प्रतर्दन:,महर्षि भूगुका यह यथार्थ वचन सुनकर प्रतर्दन बहुत प्रसन्न हुआ और धीरेसे उनके दोनों चरण छूकर बोला--“भगवन्! यदि ऐसी बात है तो मैं कृतकृत्य हो गया, इसमें संशय नहीं है
Transliteration
etat tu vacanaṃ śrutvā bhagoḥ tathyaṃ pratardanaḥ | maharṣiṃ bhṛguṃ caiva yathārtha-vacanaṃ śrutvā pratardano bahu prasannaḥ san śanaiḥ śanaiḥ tayor ubhayor caraṇau spṛṣṭvā uvāca— “bhagavan! yadi evaṃ, tarhi ahaṃ kṛtakṛtyo ’smi; atra saṃśayo nāsti.”
Translation
ఆ సత్యవాక్యాలను విని ప్రతర్దనుడు మహానందంతో ఉల్లసించాడు. భక్తితో మెల్లగా మహర్షి పాదాలను స్పృశించి ఇలా అన్నాడు— “భగవన్! ఇది నిజమైతే, నేను కృతకృత్యుడనయ్యాను; ఇందులో సందేహం లేదు.”
Word by Word
एतत्this (statement/thing)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वचनम्speech/word/statement
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
भगोःof Bhagu (the sage)
भगोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootभगु
FormMasculine, Genitive, Singular
तथ्यम्true/real
तथ्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतथ्य
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतर्दनःPratardana
प्रतर्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतर्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaP
PratardanaB
Bhrigu (sage)M
Maharshis (sages)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes