Pūjya-namaskārya-prakaraṇa
On Those Worthy of Honor and Salutation
उसे गिरते देख सम्पूर्ण भूतोंके हितमें तत्पर रहनेवाले वर देनेमें समर्थ इन्द्रने दौड़कर पकड़ लिया ।। शक्र उवाच मतज़ ब्राह्मणत्वं ते विरुद्धमिह दृश्यते । ब्राह्माण्यं दुर्लभतरं संवृतं परिपन्थिभि:,इन्द्रने कहा--मतंग! इस जन्ममें तुम्हारे लिये ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति असम्भव दिखायी देती है। ब्राह्मणत्व अत्यन्त दुर्लभ है; साथ ही वह काम-क्रोध आदि लुटेरोंसे घिरा हुआ है
śakra uvāca | mataṅga brāhmaṇatvaṃ te viruddham iha dṛśyate | brāhmaṇyaṃ durlabhataraṃ saṃvṛtaṃ paripanthibhiḥ ||
అతడు పడిపోతున్నదాన్ని చూసి, సమస్త భూతహితంలో నిమగ్నుడైన వరదాత ఇంద్రుడు పరుగెత్తి వచ్చి పట్టుకున్నాడు. శక్రుడు అన్నాడు— “మతంగ! ఈ జన్మలోనే నీకు బ్రాహ్మణత్వప్రాప్తి అడ్డుపడినట్లే కనిపిస్తోంది. బ్రాహ్మణ్యం అత్యంత దుర్లభం; అది కామ-క్రోధాది మార్గాన్ని అడ్డుకునే దొంగలచే చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.”
शक्र उवाच
True spiritual excellence (brāhmaṇya) is extremely hard to attain and is threatened by inner ‘robbers’—especially desire and anger—so self-mastery is essential for any higher dharmic goal.
Indra (Śakra), addressing Mataṅga, warns him that brahminhood is not attainable for him in this life and explains that the path to brahminical excellence is rare and obstructed by forces that derail conduct, such as lust and wrath.