Shloka 15
Vītahavya’s Attainment of Brāhmaṇya (Vītahavya–Vipratva) | वीतहव्यस्य ब्राह्मण्यप्राप्तिः
Devanagari script
तांश्ेज्जयति शत्रून् स तदा प्राप्नोति सद्गतिम् । अथ ते वै जयन्त्येनं तालाग्रादिव पात्यते
Translation
అతడు ఆ శత్రువులను జయిస్తే సద్గతిని పొందుతాడు; కానీ ఆ శత్రువులే అతడిని జయిస్తే, తాటి చెట్టు అగ్రం నుండి పడే ఫలంలా అతడు కిందకు పడద్రోసబడతాడు.
Word by Word
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
जयतिconquers
जयति:
TypeVerb
Rootजि
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Accusative, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
सद्गतिम्good state/destination
सद्गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसद्गति
FormFeminine, Accusative, Singular
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
जयन्तिconquer
जयन्ति:
TypeVerb
Rootजि
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तालाग्रात्from the top of a palm tree
तालाग्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootतालाग्र
FormNeuter, Ablative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पात्यतेis made to fall / is cast down
पात्यते:
TypeVerb
Rootपत् (causative: पातय्)
FormPresent, Third, Singular, Passive
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes