Shloka 90
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
मधुस्रवा घृतधारा घृतार्चि- महोर्मिभि: शोभिता ब्राह्मणैश्न । दिवश्ष्युता शिरसा55प्ता शिवेन गज्भावनीधात् त्रिदिवस्य माता,श्रीभागीरथी मधुका स्रोत एवं पवित्र जलकी धारा बहाती हैं। जलती हुई घीकी ज्वालाके समान उनका उज्ज्वल प्रकाश है। वे अपनी उत्ताल तरड़ों तथा जलमें स्नान- संध्या करनेवाले ब्राह्मणोंसे सुशोभित होती हैं। वे जब स्वर्गसे नीचेकी ओर चलीं तब भगवान् शिवने उन्हें अपने सिरपर धारण किया। फिर हिमालय पर्वतपर आकर वहाँसे वे इस पृथ्वीपर उतरी हैं। श्रीगंगाजी स्वर्गलोककी जननी हैं
madhusravā ghṛtadhārā ghṛtārciḥ mahormibhiḥ śobhitā brāhmaṇaiś ca | divaḥ cyutā śirasā guptā śivena gajabhāvanī dhāt trividivasya mātā śrībhāgīrathī ||
సిద్ధుడు అన్నాడు—శ్రీ భాగీరథీ మధురంగా ప్రవహిస్తుంది; ఆమె జలధార ఘృతప్రవాహంలా పవిత్రమూ పోషకమూ, ఆమె కాంతి మండే నెయ్యి జ్వాల వలె ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె మహత్తర తరంగాలతోను, ఆమెలో స్నానం చేసి సంధ్యావందనం ఆచరించే బ్రాహ్మణులతోను శోభిల్లుతుంది. ఆమె స్వర్గం నుండి దిగివచ్చినప్పుడు భగవాన్ శివుడు ఆమెను తన శిరస్సుపై ధరించాడు; ఆపై హిమాలయాన్ని చేరి భూమిపై అవతరించింది. అందువల్ల గంగా—భాగీరథీ—త్రిదివమాతగా కీర్తింపబడుతుంది.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the sanctity and purifying power of Gaṅgā: her waters are portrayed as auspicious and luminous, supporting dharmic life through ritual bathing and sandhyā worship, and her descent is framed as a divine, orderly act safeguarded by Śiva.
A Siddha praises Gaṅgā (Bhāgīrathī), describing her sweet, radiant flow, her mighty waves, and the Brahmins who worship and bathe in her. It recounts her descent from heaven, her being borne on Śiva’s head, and her coming down via the Himālaya to the earth.