Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

मातङ्ग–शक्रसंवादः

Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities

स्वायम्भुवं यथा स्थान सर्वेषां श्रेष्ठमुच्यते । सस्‍्नातानां सरितां श्रेष्ठा गड़ा तद्गदिहोच्यते

svāyambhuvaṁ yathā sthānaṁ sarveṣāṁ śreṣṭham ucyate | snātānāṁ saritāṁ śreṣṭhā gaḍā tad gadihocyate ||

స్వాయంభువుని (బ్రహ్మలోకాన్ని) అన్ని లోకాలలో శ్రేష్ఠస్థానమని చెప్పినట్లే, స్నానార్థుల కోసం గంగనే అన్ని నదుల్లో శ్రేష్ఠమని ప్రకటించబడింది।

स्वायम्भुवम्the Svāyambhuva (Brahma-world/realm of Svayambhū)
स्वायम्भुवम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वायम्भुव
FormNeuter, Accusative, Singular
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
स्थानम्place; abode; realm
स्थानम्:
Karta
TypeNoun
Rootस्थान
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्रेष्ठम्the best; supreme
श्रेष्ठम्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis said; is called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Passive, Third, Singular
स्नातानाम्of those who have bathed
स्नातानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्नात
FormMasculine, Genitive, Plural
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसरित्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठाthe best
श्रेष्ठा:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormFeminine, Nominative, Singular
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Nominative, Singular
तद्that; thus
तद्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
गदितम्said; declared
गदितम्:
Karta
TypeVerb
Rootगदित
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis said
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Passive, Third, Singular

सिद्ध उवाच

S
Siddha (speaker)
S
Svāyambhuva (Brahmā)
S
Svāyambhuva-sthāna (Brahmaloka)
G
Gaḍā river

Educational Q&A

The verse teaches hierarchical sacred value through analogy: as Brahmā’s highest abode is supreme among worlds, so the Gaḍā river is supreme among rivers for those seeking ritual purity and spiritual merit through bathing.

A Siddha is describing the greatness (māhātmya) of a tīrtha, praising the Gaḍā river as the foremost river for sacred bathing, using Brahmaloka’s supremacy as a comparison.