Shloka 8
युधिछिर उवाच अपूर्वोजप्यथवा विद्वान् सम्बन्धी वा यथा भवेत् । तपस्वी यज्ञशीलो वा कथं पात्र भवेत् तु सः,युधिष्ठिरने पूछा--जो अपरिचित, विद्वान, सम्बन्धी, तपस्वी अथवा यज्ञशील हों, इनमेंसे कौन किस प्रकारके गुणोंसे सम्पन्न होनेपर श्राद्ध एवं दानका उत्तम पात्र हो सकता है?
yudhiṣṭhira uvāca | apūrvo jñāpya athavā vidvān sambandhī vā yathā bhavet | tapasvī yajñaśīlo vā kathaṃ pātraṃ bhavet tu saḥ ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—మునుపెన్నడూ పరిచయం లేని వాడైనా, లేదా పండితుడైనా, సందర్భానుసారం బంధువైనా; తపస్వియైనా, యజ్ఞనిష్ఠుడైనా—అటువంటి వాడు ఏ ఏ గుణాలతో యుక్తుడైతే శ్రాద్ధం మరియు దానానికి ఉత్తమ పాత్రుడవుతాడు?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry central to dāna and śrāddha: external labels—being a stranger, a relative, learned, ascetic, or ritual-minded—do not by themselves establish worthiness. The real criterion is the presence of qualifying virtues (such as conduct, self-control, truthfulness, and purity), which the subsequent discourse is expected to define.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Yudhiṣṭhira asks for guidance on whom one should honor with śrāddha offerings and charitable gifts. He lists different categories of potential recipients and requests the specific qualities that make any of them an ‘uttama pātra’ (excellent recipient).