Shloka 43
प्रभो! आप ही जिनके परम आश्रय हैं
tvāṃ tu jānāmy ahaṃ devaṃ purāṇam ṛṣisattamam | nareṇa sahita deva badaryā sucirōṣitam ||
భీష్ముడు అన్నాడు—ప్రభూ! ఎవరికీ మీరు పరమాశ్రయమో, ఆ పాండవులే సదా మీ రక్షణ చేయవలెను. నేను దుర్బుద్ధి, మందమైన దుర్యోధనునితో ఇలా చెప్పితిని—“ఎక్కడ శ్రీకృష్ణుడు ఉన్నాడో అక్కడే ధర్మం; ఎక్కడ ధర్మమో అక్కడే ఆ పక్షానికి విజయం. కాబట్టి, కుమారా దుర్యోధనా! భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని సహాయంతో పాండవులతో సంధి చేసుకో; సంధికి ఇది అత్యుత్తమ సమయం.” అయినా ఆ మందబుద్ధి మూఢుడు నా మాటను అంగీకరించలేదు; భూమిపై వీరుల నాశనాన్ని కలిగించి చివరకు తానే కాలగ్రాసమయ్యెను. దేవా, నేను మిమ్మల్ని తెలుసుకొనుచున్నాను—మీరు నరునితో కలిసి దీర్ఘకాలం బదరికాశ్రమంలో నివసించిన పురాతన ఋషిశ్రేష్ఠ నారాయణుడే.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma affirms that Krishna is not merely a political ally but the ancient divine sage Nārāyaṇa; therefore dharma is inseparable from him. Ethical counsel aligned with dharma leads to welfare, while rejecting it out of pride and delusion leads to destruction.
In Anuśāsana Parva, Bhishma speaks to Yudhiṣṭhira and identifies Krishna as the primeval ṛṣi Nārāyaṇa who lived with Nara at Badarī. This recognition frames Bhishma’s earlier warning to Duryodhana—peace with the Pāṇḍavas under Krishna’s guidance was the best course—yet Duryodhana refused and brought about the ruin of kings and his own end.