Shloka 27
चर्मण्वती नदी पुण्या कौशिकी यमुना तथा । नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी
carmaṇvatī nadī puṇyā kauśikī yamunā tathā | nadī bhīmarathī caiva bāhudā ca mahānadī ||
భీష్ముడు పలికెను—పుణ్యనదులు చర్మణ్వతీ, కౌశికీ, యమున; అలాగే భీమరథీ, బాహుదా, మహానది—(ఇక్కడ దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వ-అప్సరసలు, తీర్థాలు, పర్వతాలు, కాలవిభాగాలు, విశ్వశక్తుల దీర్ఘ నామావళి అనుసంధానంగా ఉచ్చరించబడుచున్నది)—ఇవన్నీ వందనీయములుగా, రక్షకములుగా ఆహ్వానింపబడుచున్నవి. వీరి నామస్మరణం, నామోచ్చారణం వలన మనుడు మంగళకరమైన ఋత-ధర్మముతో తన్ను ఏకముచేసికొనును; పేర్లు చెప్పబడినవారూ, చెప్పబడనివారూ—ఆ సమస్త దివ్యశక్తులు మమ్మును సర్వతో రక్షించుగాక।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse participates in a protective, merit-generating remembrance: sacred rivers (and, by extension, the wider catalogue of revered beings and holy places in the passage) are honored as purifying powers. The ethical thrust is that reverent recollection and respectful invocation align a person with dharma and auspiciousness, seeking protection and the removal of obstacles.
Bhīṣma is in the midst of a long enumerative invocation (a namaskāra/protective litany) that lists rivers, deities, sages, celestial musicians and nymphs, holy sites, mountains, and cosmic divisions of time. This particular verse names several rivers as part of that ongoing catalogue.