Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

शक्र: शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह । वरुण: सह गौर्या च सह ऋद्धया धनेश्वर:

śakraḥ śacīpatir devo yamo dhūmorṇayā saha | varuṇaḥ saha gauryā ca saha ṛddhyā dhaneśvaraḥ | vālakhilyās tapaḥ-siddhāḥ kṛṣṇadvaipāyanas tathā | nāradaḥ parvataś caiva viśvāvasur hahāhuhūḥ ||

భీష్ముడు పలికెను—శచీపతి శక్రుడు (ఇంద్రుడు), ధూమోర్ణాతో కూడిన యముడు, గౌరీతో కూడిన వరుణుడు, ఋద్ధితో కూడిన ధనేశ్వరుడు కుబేరుడు; తపస్సుతో సిద్ధి పొందిన వాలఖిల్య ఋషులు; కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు); నారదుడు, పర్వతుడు; అలాగే గంధర్వులు విశ్వావసు, హహా, హూహూ—ఇవన్నీ (దేవ-ఋషి నామావళిలో) పేర్కొనబడినవి.

शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शचीपतिःhusband of Śacī (Indra)
शचीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootशचीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःgod
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
यमःYama
यमः:
Karta
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Nominative, Singular
धूमोर्णयाwith Dhūmorṇā
धूमोर्णया:
Karana
TypeNoun
Rootधूमोर्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootवरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
गौर्याwith Gaurī
गौर्या:
Karana
TypeNoun
Rootगौरी
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
ऋद्धयाwith Ṛddhi (prosperity personified)
ऋद्धया:
Karana
TypeNoun
Rootऋद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
धनेश्वरःlord of wealth (Kubera)
धनेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootधनेश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
वालखिल्याःVālakhilya sages
वालखिल्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवालखिल्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तपःसिद्धाःaccomplished through austerity
तपःसिद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतपःसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
कृष्णद्वैपायनःKṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa)
कृष्णद्वैपायनः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णद्वैपायन
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नारदःNārada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतःParvata (sage)
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विश्वावसुःViśvāvasu (a Gandharva)
विश्वावसुः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वावसु
FormMasculine, Nominative, Singular
हाहाHāhā (a Gandharva)
हाहा:
Karta
TypeNoun
Rootहाहा
FormMasculine, Nominative, Singular
हूहूःHūhū (a Gandharva)
हूहूः:
Karta
TypeNoun
Rootहूहू
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ś
Śakra (Indra)
Ś
Śacī
Y
Yama
D
Dhūmorṇā
V
Varuṇa
G
Gaurī
Ṛddhi
D
Dhaneśvara (Kubera)
V
Vālakhilya ṛṣis
K
Kṛṣṇa Dvaipāyana Vyāsa
N
Nārada
P
Parvata
V
Viśvāvasu
H
Hahā
H
Hūhū
G
Gandharvas

Educational Q&A

The verse models dharmic remembrance: naming deities who uphold cosmic and moral order (Indra, Varuṇa, Yama) and sages perfected by tapas (Vālakhilyas, Vyāsa, Nārada) reinforces reverence, ethical accountability, and the idea that protection and prosperity follow alignment with righteous order.

Bhīṣma continues a long, structured enumeration of revered beings—gods, sages, and celestial musicians—forming part of a larger protective or auspicious recitation. This segment lists specific divine rulers and ṛṣis as elements within that broader catalogue.